ТОМИЛОЛТООР АЖИЛЛАСАН ТУХАЙ ТАЙЛАН
2024/01/10

2023 оны 11 сарын 13-ны өдөр Улаанбаатар хот Монгол Улсын Засгийн Газрын 2021 оны 8 дугаар сарын 25-ны өдрийн “Нэгдсэн үндэстний байгууллагын “Террорист этгээдүүдийн хөдөлгөөнд хяналт тавих хөтөлбөр”-ийг хэрэгжүүлэх талаар авах зарим арга хэмжээний тухай 261 дүгээр тогтоолоор Монгол Улсын хилийн хяналт шалгалтыг сайжруулах, төрийн байгууллагуудын мэдээлэл солилцох шуурхай байдлыг хангах, терроризмтай тэмцэх үндэсний чадавхыг бэхжүүлэх зорилгоор НҮБ-ын Терроризмтай тэмцэх алба (UNOCT)-ны “СТ Travel” хөтөлбөрт нэгдэн тус байгууллагын ᠌᠌"Go Travel” програмыг нутагшуулах болсон. Ингэхдээ, хөтөлбөрийн хэрэгжүүлэгч байгууллагаар Хил хамгаалах ерөнхий газрыг тогтоож, хөтөлбөрийн үндэсний зохицуулагчийн чиг үүргийг Терроризмтай тэмцэх зөвлөлийн ажлын албанд хариуцуулан, программыг нутагшуулж үйл ажиллагаанд нэвтрүүлэх ажлын хэсгийг Монгол Улсын Терроризмтай тэмцэх зөвлөлийн даргын 2021 оны 10 дугаар сарын 04-ний өдрийн А/09 тоот тушаалаар дөрвөн дэд ажлын хэсэгтэй байхаар байгуулж түүнд ИНЕГ-ын Агаарын тээврийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Агаарын тээврийн дэд ажлын хэсгийн ахлагчаар томилогдон ажиллаж байгаа болно. НҮБ-ын хөтөлбөрт нэгдэн зорчигчийн мэдээллийн программ авч ашиглахаар болж байгаатай холбогдуулан НҮБ-ын Терроризмтай тэмцэх алба, Европын аюулгүй байдал хамтын ажиллагааны байгууллага (OSCE) хамтран жил бүр уламжлал болгон Австри Улсын Вена хотын “Hoffburg Conference Center”-т зохион байгуулдаг Зүүн Европын Зорчигчийн мэдээлэл солилцооны албан бус ажлын хэсгийн 3 дугаар хурал (3rd Eastern European Informal Working Group on passenger data) 11 дүгээр сарын 08-ны өдөр, мөн Зорчигчийн мэдээлэл солилцооны 7 дугаар семинар (7th Seminar on Passenger Data Exchange) 9-10-ны өдрүүдэд тус тус оролцож ажиллав. 1. Зүүн Европын Зорчигчийн мэдээлэл солилцооны албан бус ажлын хэсгийн 3 дугаар хурал. Террорист бүлэглэлүүдийн зарим газар нутагт нөлөөлөл тогтоохоор үйлдэж байгаа зэвсэгт мөргөлдөөний улмаас газар нутгаа алдсан гадаадын террорист этгээдүүдийн шилжилт хөдөлгөөн нэмэгдэх эрсдэлийг хаах зорилгоор НҮБ-ын Аюулгүйн Зөвлөл 2014 оны 2178, 2016 оны 2309 Тогтоолуудыг, 2017 оны 12 сарын 2396 тоот Тогтоолоор нэмэлт өөрчлөлт оруулан баталж, Гишүүн Улсуудыг дараах байдлаар үүрэгжүүлсэн байдаг. - Тухайн газар нутагт үйл ажиллагаа эрхэлж байгаа агаарын тээвэрлэгчид холбогдох үндэсний эрх бүхий байгууллагуудад Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл (API) гаргуулахыг шаардах︔ Террорист этгээдүүдийн шилжилт хөдөлгөөний талаархи холбогдох мэдээллийг холбогдох Улс орнууд хоорондоо солилцдог байх; болон Зорчигчийн урьдчилсан мэдээллийг бүх холбогдох эрх бүхий байгуулагуудаар шинжилгээ хийгддэг байдлыг хангах. - Зорчигчийн нэрийн бүртгэл (PNR)-ийг цуглуулах бүтэц бүрдүүлсэн байх, Зорчигчийн нэрийн бүргэлийн дата өгөгдөлийг боловсруулж дүн шинжилгээ хийдэг байх, үндэсний эрх бүхий байгууллагууд хэрэглэдэг байх болон хоорондоо солилцдог байх, тус дата өгөгдлийг холбогдох болон сонирхсон Улсуудтай хуваалцдаг байдлыг дэмжих. Мөн Тогтоолд бүсийн болон Олон улсын байгууллагуудын оролцоог дараах байдлаар тодорхойлсон: - Гишүүн Улсуудын уялдаа холбоог сайжруулж, Техникийн туслалцаа шаардлагатай цар хүрээг тодорхойлж, дээрхи чадавхыг хэрэгжүүлэхэд шаардлагатай нөөц болон хүний нөөцийг бий болгоход дэмжлэг үзүүлэх. Европын аюулгүй байдал хамтын ажиллагааны байгууллага (OSCE), НҮБ-ын Терроризмтэй тэмцэх алба хамтран НҮБ-ын UN-CT Travel Programme хөтөлбөрийг дэмжих зорилгоор 2021 онд Зүүн Европын Зорчигчийн мэдээлэл солилцооны албан бус ажлын хэсгийг байгуулах санаачлагыг гарган хэрэгжүүлж эхэлсэн байна. Энэ удаагийн Зүүн Европын Зорчигийн мэдээлэл солилцооны албан бус ажлын хэсгийн 3 дугаар хуралд Албани, Армени, Азербайжан, Беларус, Босния Герцоговин, Израиль, Казахстан, Киргиз, Молдав, Монтенегро, Монгол, Македони, Серби, Тажикистан, Туркменистан, Украин, Узбекистан зэрэг улсын Зорчигчийн мэдээллийн төв (PIU passenger information unit), тухайн улсын Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл, Зорчигчийн нэрийн бүртгэлтэй ажилладаг, НҮБ-ын CT travel хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж байгаа байгууллагуудын төлөөлөл оролцов. Ажлын хэсгийн хурлаар НҮБ-ын Аюулгүй зөвлөлийн Тогтоолыг хэрэгжүүлэхэд гарч байгаа хүндрэл бэрхшээл, тэдгээрийг хэрхэн шийдвэрлэж байгаа туршлага солилцоо, CT Travel хөтөлбөр Зорчигчийн мэдээллийн төвүүд улс орнуудад байгуулагдан үйл ажиллагаа явуулж байгаа хугацаа харьцангуй өөр байгаа тул эрт байгуулагдаж үйл ажиллагаа нь тогтворжсон улсын төлөөллүүд Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл, Зорчигчийн нэрийн бүртгэл ашиглан хэрхэн олон улсын терроризм, зохион байгуулалттай гэмт хэрэг зэрэгтэй тэмцэж байгаа, дотоодын хууль сахиулах байгууллагуудтай болон олон улсан хэрхэн мэдээлэл солилцон ажилладаг талаар туршлага солилцов. Мөн Зорчигчийн мэдээллийн төвөө байгуулах шатандаа явж байгаа улсуудад хууль эрх зүйг хэрхэн бий болгох, Зорчийгчийн мэдээллийн төвийн үйл ажиллагааг төрийн хяналтын болон хууль сахиулах байгууллагуудын үйл ажиллагаатай уялдуулах, хүний эрхийг хангах, хүний эрхийн зөрчилгүй хэрхэн үйл ажиллагааг хэрэгжүүлэх талаар төлөөллүүд санал солилцсон. 2. Зорчигчийн мэдээлэл солилцооны 7 дугаар семинар. Семинарыг Европын аюулгүй байдал хамтын ажиллагааны байгууллагын Нарийн бичгийн даргын албаны Үндэстэн дамнасан заналхийллийн газар (TNTD-Transnational Threats Department), Хилийн аюулгүй байдал менежментийн нэгж (BSMU – Border Security and Management Unit) болон НҮБ-ын Терроризмтэй тэмцэх офис (UNOCT) хамтран зохион байгуулав. Семинар дараах таван хэлэлцүүлэгтэй зохион байгуулагдсан: - Тээврийн салбартай хамтран ажиллах, холбогдох Энэ хэлэлцүүлэгт Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага (ICAO), Олон улсын агаарын тээврийн холбоо (IATA), ХБНГУ-ын үндэсний агаарын тээвэрлэгч Lufthansa компани байгууллагын төлөөллүүд Улс орнуудын эрх бүхий байгууллагуудтай НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн Тогтоолыг хэрэгжүүлэх ажлын хүрээнд хууль эрх зүй бий болсон улс орнуудад хэрхэн Тээврийн салбарыг Зорчигчийн мэдээллийн төвийн үйл ажиллагаатай хэрхэн уялдуулдаг, холболтыг хэрхэн бий болгодог, ямар дэмжлэг туслалцаа үзүүлдэг талаар танилцуулгууд хийгдэж хэлэлцүүлэг хийгдсэн. - Тээврийн аюулгүй байдлыг тээврийн бүхий л салбарт сайжруулах – Дараагийн алхам далайн тээвэр, авто тээвэр, төмөр зам. Хэлэлцүүлэгт НҮБ-ын Терроризмтэй тэмцэх офис, Олон улсын усан онгоцны аялалын холбоо (CLIA – Cruise Lines International Association) зэрэг байгууллагын төлөөлөл танилцуулгууд хийж төмөр зам, далайн тээвэр, авто тээвэрт хэрхэн Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл, Зорчигчийн нэрийн бүртгэл ашиглан хяналт тавих, туршлагыг нэвтрүүлсэн Улсуудад хэрхэн хэрэгждэг талаар мэдээлэл авав. - Шинэ технологи болон хандлагууд – Зорчигчийн мэдээлэл солилцоонд үзүүлж буй нөлөө. Улс орнууд хилийн хяналт, хилийн аюулгүй байдлыг хангах чиглэлд шинээр нэвтрүүлж байгаа техник технологийн хандлагууд түүнд шинжлэг ухаан, технологийн дэвшлүүдийг нэвтрүүлэх, хил нэвтрүүлэх үйл ажиллагааг “ухаалаг” болгох талаар тэргүүлэгч улсуудын хэрэгжүүлдэг техник технологийн талаар Олон улсын иргэний нисэхийн байгууллага, НҮБ-ын Мэдээлэл, харилцаа холбооны технологийн офис, Интерпол, Европын аюулгүй байдал хамтын ажиллагааны байгууллагууд танилцуулгууд хийж хэлэлцүүлэг хийгдсэн. - Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл, Зорчигчийн нэрийн бүртгэлийн систем хэрэгжүүлэх хууль эрх зүйн асуудлууд – хүний эрхийн талаас Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл, Зорчигчийн нэрийн бүртгэлийг түүнд хамаарал бүхий хууль эрх зүйн орчингүйгээр нэвтрүүлэх боломжгүй бөгөөд хүний хувийн мэдээллийг мэдээллийн нууцлалыг хадгалж хамгаалалгүй тээвэрлэгчдээс шилжүүлэхийг албажуулах боломжгүй. Зорчигчийн урьдчилсан мэдээллийг цуглуулах, шилжүүлэх нь хувийн мэдээллийн халдашгүй байдалд нөлөө үзүүлдэг бөгөөд зорчигчийн хувийн мэдээлэлтэй ажиллах үндэсний эрх бүхий байгууллагууд олон улсын хүний эрхийг хамгаалах стандарт, хүнийг үл ялгаварлах, хүйсийн болон мэдээллийн хяналтын бодлогуудтай зөрчилгүй байх шаардлагуудыг хангаж үндэсний хууль эрх зүйн орчин нэвтрүүлэх ажлыг хүний эрхийн талаас нь НҮБ-ын Хар тамхи, гэмт хэргийн офисын Терроризмээс сэргийлэх салбар, Европын холбооны улсын Европын мэдээллийн аюулгүй байдлын офис (EU DPO – European Union Data protection Office), Европын аялалын мэдээлэл, зөвшөөрлийн систем (EU ETIAS – European travel information and authorization system) зэрэг байгууллагууд тус тус танилцуулга хийв. Үр дүн: Зүүн Европын Зорчигчийн мэдээлэл солилцооны албан бус ажлын хэсгийн 3 дугаар хурал, мөн Зорчигчийн мэдээлэл солилцооны 7 дугаар семинарт оролцож Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл, Зорчигчийн нэрийн бүртгэлийг Улс орнууд нэвтрүүлэхэд гардаг нийтлэг хүндрэл бэрхшээл, зорчигчийн хувийн мэдээлэлтэй холбоотой үйл ажиллагаа тул эрх зүйн орчин бүрдсэн байх, хүний эрхийг хамгаалах талаар олон улсын болон дотоодын стандартууд хангагдсан байх, хүнийг үл ялгаварлах зарчимуудад тулгууласан байх талаар мөн НҮБ-ын Аюулгүйн зөвлөлийн Тогтоол бүрэн хэрэгжихэд тээврийн байгууллагуудын Зорчигчийн урьдчилсан мэдээлэл, Зорчигчийн нэрийн бүртгэлийн мэдээлэл алдаагүй, бүрэн бүтэн байх, хуулиар хүлээгдсэн мэдээлэл дамжуулах үйл ажиллагааг чанд мөрдүүлэх зэрэг ойлголтуудаа гүнзгийрүүлж авлаа. Мөн өөрийн хариуцаж ажиллаж байгаа дэд ажлын хэсгийн ажлын хүрээнд онцгой анхаарах, тууштай байж үр дүн гардаг ойлголтуудаа олж авлаа. ТАНИЛЦСАН: Ч.МӨНХТУЯА Ч.ОДГЭРЭЛ ТАЙЛАН БИЧСЭН: Г.БАТБАЯР

БҮГД НАЙРАМДАХ СОЦИАЛИСТ ВЬЕТНАМ УЛСЫН “BAA TRAINING VIETNAM” НИСЭХИЙН СУРГАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫГ ИНД-141 “НИСЭХИЙН СУРГАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫН ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТ”-ИЙН ДАГУУ ҮЗЛЭГ, ШАЛГАЛТ ХИЙСЭН АЖЛЫН ТАЙЛАН
2024/01/10

2023 оны 06 сарын 25 Улаанбаатар хотНисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналтын ахлах байцаагч /Нислэгийн хөдөлгөөн хариуцсан/Д.Мөнгөнхүү нь Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсын “BAA Training Vietnam“ Нисэхийн сургалтын байгууллага”-аас ИНД-141-ийн дагуу гэрчилгээжих хүсэлтэй 2023 оны 06 дугаар сарын 11- ний өдөр цахим хэлбэрээр албан ёсоор ирүүлсэн болно. Тус нисэхийн сургалтын байгууллагыг ИНД-141 “Нисэхийн сургалтын байгууллагын гэрчилгээжүүлэлт”-ийн дагуу САА 24141-01 өргөдлийн маягт, “CAA 24141/02 PART141 Compliance Matrix” болон “ATO procedure manual” -ын шалгах хуудасны (Appendix 2,4,6) сургалтын байгууллагын гэрчилгээ болон үйл ажиллагааны заавар ирүүлсэнтэй холбогдуулан шинээр гэрчилгээжүүлэх үзлэг шалгалтыг гүйцэтгэж, нисэхийн аюулгүй ажиллагааны байцаагчийн БД-869/23 дугаар дүгнэлтийг гаргасан.Үзлэг, шалгалтыг дараах хууль, дүрэм, журмын дагуу явуулсан болно. Үүнд:– Иргэний нисэхийн тухай Монгол улсын хууль;– Иргэний нисэхийн багц дүрмүүд;– Сургалтын байгууллагын үйл ажиллагааны заавар;– Сургалтын хөтөлбөр;– Сургалтын байгууллагын үйл ажиллагааны тодорхойлолт.Үзлэг шалгалтын явцад хийгдсэн ажлууд:ИНД-141-ийн дагуу гэрчилгээжих сургалтын байгууллагын үйл ажиллагааг шалгасан Үүнд:Нисэхийн сургалтын байгууллагын үйл ажиллагааг доорх шалгах хуудасны дагуу үзлэг, шалгалт хийж гүйцэтгэнэ.ИНД-141.5 Нисэхийн сургалтын байгууллагын зөвшөөрөл;ИНД-141.63 Нисэхийн сургалтын байгууллагын сургалтын үйл ажиллагааны ерөнхий заавар түүнд тавигдах шаардлага;ИНД-141.53 Сургалтын хөтөлбөр болон бичиг баримтад тавигдах шаардлага;ИНД-141.51 Ажилтан тавигдах шаардлага;ИНД-141.53 Нисэхийн сургалтын байгууллагын эрх зүйн орчин, сургалтын тоног төхөөрөмж түүнд тавигдах шаардлага;ИНД-141.57 Сургалт, дадлагын шалгалтад тавигдах шаардлага;ИНД-141.59 Бүртгэл, тэмдэглэлд тавигдах шаардлага;ИНД-141.61 Чанар баталгаажуулалтын дотоод системд тавигдах шаардлага;ИНД-141.61 Аюулгүй ажиллагааны удирдлагын тогтолцоонд тавигдах шаардлага.ИНД-141.63 Сургалтын байгууллагын зааварт тавигдах шаардлагын биелэлтийг “CAA 24141/02 PART141 Compliance Matrix” болон “ATO procedure manual” -ын шалгах хуудасны (Appendix 2,4,6) дагуу шалгасан.”Job Aid OP-032 Evaluate simulator traininig & checking” шалгах хуудасны дагуу шалгасан.Харьяа улсын Иргэний нисэхийн эрх бүхий байгууллагаас олгогдсон хүчин төгөлдөр /АТО/ гэрчилгээ, Үйл ажиллагааны тодорхойлолт, заавар, журам болон холбогдох бусад баримт бичгүүдтэй танилцсан;Ажлын тайлан,дүгнэлт:Бүгд Найрамдах Социалист Вьетнам Улсын “BAA Training Vietnam” сургалтын байгууллагын сургалтын үйл ажиллагаа эрхлэх гэрчилгээ, зөвшөөрөгдсөн сургалтууд болон сургалтын заавар, журам, боловсон хүчин, анги танхим, ашиглаж буй техник тоног төхөөрөмж, барилга байгууламж зэрэг нь ИНД-141.5. /Гэрчилгээ олгох/, ИНД141.51. /Ажилтанд тавих шаардлага/, ИНД-141.53. /Байгууламжийн шаардлага/, ИНД141.55. /Баримт бичиг/, ИНД-141.57. /Сургалт зохион байгуулах болон үнэлгээ хийх/, 141.59. /Бүртгэл хөтлөх/, ИНД-141.61. /Аюулгүй байдлын удирдлага/, ИНД-141.63. /НСБ-ын стандарт гэрчилгээ эзэмшигчийн Ерөнхий заавар/-д заасан шаардлагуудад нийцэж байгаа тул “Нисэхийн сургалтын байгууллагын гэрчилгээ”, түүний хавсралт “Үйл ажиллагааны тодорхойлолт” ИНД-141.9(a) дагуу доорх сургалтыг зохион байгуулах эрхтэй 5 /таван/ жилийн хугацаатай олгох боломжтой гэж дүгнэж байна.ТАЙЛАНТАЙ ТАНИЛЦСАН :ҮНЭМЛЭХ ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТИЙН ХЭЛТСИЙН ДАРГА Н.ЗАЯАТАЙЛАНГ БИЧСЭН:ҮНЭМЛЭХ ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТИЙН ХЭЛТСИЙН АХЛАХ БАЙЦААГЧ Д.МӨНГӨНХҮҮ

ИЛТГЭХ ХУУДАС
2024/01/10

Катар Улсад ажилласан тухай Зам, тээврийн хөгжлийн сайдын 2023 оны 02 дугаар сарын 28-ны өдрийн А/42 тушаалын дагуу Катар Улсын Доха хотноо 2023 оны 03 дугаар сарын 05-08-ны өдрүүдэд зохион байгуулах “Монгол, Катарын бизнес форум” арга хэмжээнд оролцох Зам, тээврийн хөгжлийн сайдын ажлын айлчлалын бүрэлдэхүүнд орж ажиллав.Айлчлалын бүрэлдэхүүнийг Зам, тээврийн хөгжлийн сайд С.Бямбацогт ахалж, Монгол Улсын Их хурлын гишүүн, Монгол-Катарын парламентын бүлгийн дарга Д.Өнөрболор, Монгол Улсаас Кувэйт Улсад суугаа элчин сайд П.Сэргэлэн, Зам, тээврийн хөгжлийн сайдын зөвлөх С.Жавхланбаатар, Э.Түмэнжаргал, Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын дарга Ч.Мөнхтуяа, Иргэний нисэхийн ерөнхий газрын Агаарын тээврийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга Г.Батбаяр, ”МИАТ” ТӨХК-ийн захирал Б.Мөнхтамир нар хуралд оролцсон болно.Катар Улсын тээврийн сайд Джасим Сайф Ахмед аль-Сулайтат оролцсон.Зам, тээврийн хөгжлийн сайдаар ахлуулсан төлөөлөгчид Катар Улсын худалдаа аж үйлдвэрийн танхимд зохион байгуулагдсан “Монгол, Катарын бизнес форум”, “Welcome to Mongolia” арга хэмжээнүүдэд 2023 оны 03 дугаар сарын 06-ны өдөр тус тус оролцсон.2023 оны 03 дугаар сарын 07-ны өдөр Зам, тээврийн хөгжлийн сайд С.Бямбацогт Катар Улсын тээврийн сайд Джасим Сайф Ахмед аль-Сулайтат нар уулзаж хамтын ажиллагааны талаар санал солилцож, “Агаарын харилцааны тухай Монгол Улсын Засгийн газар, Катар Улсын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр”-т гарын үсэг зурсан.Монголын Үндэсний агаарын тээвэрлэгч “МИАТ” ТӨХК Зам, тээврийн хөгжлийн сайдын тушаалаар Улаанбаатар-Доха чиглэлд нислэг үйлдэх агаарын тээвэрлэгчээр томилогдсон тул Катар Эйрвэйз компанийн удирдлагууд уулзалт зохион байгуулж хамтын ажиллагааны талаар санал солилцсон.Уулзалтын үр дүнд Монгол Улс, Катар Улсын Иргэний нисэхийн байгууллагууд Агаарын харилцааны тухай хэлэлцээрийг байгуулсан. Энэхүү хэлэлцээр хүчин төгөлдөр болсноор хоёр улсын агаарын тээвэрлэгчид шууд болон коммерын хамтын ажиллагааны хүрээнд нислэг үйлдэх боломж бүрдэж байна. Уулзалтын онцлох нэг Катар Улсын талаас Иргэний нисэхийн салбарын ажилтан, инженер техникийн ажилтнуудыг сургах , мэргэшүүлэх болон бусад салбарт хамтын ажиллагааг өргөжүүлэн хамтран ажиллахад бэлэн байгаагаа илэрхийлсэн.Танилцсан:Сайд: /С.Бямбацогт/Дэд сайд: /Л.Халтар/Төрийн нарийн бичгийн дарга: /Ж.Гантөмөр/БТГ-ын дарга /Р.Мэргэн/ТЗУГ-ын дарга /Ц.Одхүү/Илтгэх хуудас бичсэн:ИНЕГ-ын АТБЗГ-ын дарга /Г.Батбаяр/

СИНГАПУР УЛС ДАХЬ ОЛОН УЛСЫН ДОТООД АУДИТЫН ИНСТИТУТЭД “ЗАЛИЛАНГ МӨРДӨН ШАЛГАХ ДОТООД АУДИТОРЫН УР ЧАДВАР” СУРГАЛТАД ХАМРАГДСАН ТУХАЙ ТАЙЛАН
2024/01/10

Улаанбаатар хот 2023.05.22Сургалтынзорилго:ИНЕГ-ын даргын 2023 оны А/146 дугаар тушаал болон 2023 оны 04 дүгээр сарын 27-ны өдөр батлагдсан “Гадаадад сургалтад хамрагдах удирдамж”-ийн дагуу Дотоод аудитын албаны дарга Б.Мөнх-Очир, аудитор А.Мөнх-Эрдэнэ нар 2023 оны 05 дугаар сарын 14-ний өдрөөс 05 дугаар сарын 18-ны өдрүүдэд Сингапур улсын Олон улсын дотоод аудитын институтээс зохион байгуулсан “Залиланг мөрдөн шалгах дотоод аудиторын ур чадвар” сургалтад хамрагдлаа.Тус сургалтад хамрагдсанаар дотоод аудитын албанаас хийгдэх аудит шалгалтыг “Дотоод Аудитын Мэргэжлийн Практикийн Олон Улсын Стандарт”-ын дагуу хийх, үр дүнг нэмэгдүүлэх, олон улсын байгууллагаас гаргасан арга туршлагыг өөрийн байгууллагадаа нэвтрүүлэх, дотоод аудиторуудын ур чадварыг дээшлүүлэх, мэргэжлийн шинэ арга барил, туршлага судлах зэрэг ач холбогдолтой юм.Арга хэмжээний тухай:Сургалт нь Сингапур улс дахь Олон Улсын дотоод аудиторуудын институт (IIA)-д явагдсан ба лекц, дасгал ажил (кейс), хэлэлцүүлэг гэсэн хэлбэрээр 2 өдөр явагдсан ба дараах үндсэн асуудлын хүрээнд зохион байгуулагдав. Үүнд:Аудит ба мөрдөн шалгах ажлын ялгаа,Худалдан авалтад аудит хийх арга, худалдан авах ажиллагаанд гарсан залиланд кейс дээр ажиллах,Мөрдөн байцаалтын хүрээг тодорхойлох, нөөцийг хуваарилах,Эх сурвалжтай (мэдээлэгч) ярилцлага хийх,Нотлох баримт цуглуулах, дүн шинжилгээ хийх талаар,5W1H (What, Who, Where, When, Why, How) асуултын аргын дагуу үүссэн нөхцөл байдалд иж бүрэн шинжилгээ хийх, боломжит шийдлийг гаргах,Аудитын ярилцлагын үндсэн ур чадвар (80-20 rule for interviewing),Залилангийн онол ба тайлан бичих талаар,Удирдлагын тайлан бичих ба илтгэл тавих гэх мэт.Сургалтыг Дойче банкны Санхүүгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх асуудал эрхэлсэн дэд ерөнхийлөгч ноён Рой Леонг удирдан явуулсан ба залиланг илрүүлэх, аудит хийх арга техник, байгууллагын дотоод аудиторт тулгардаг хүндрэл бэрхшээлийн талаар өөрийн ажлын туршлага жишээн дээр тайлбарлан явуулсан нь сургалтыг илүү үр дүнтэй болгосон ба мөн тус сургалтаар гадаадын олон улсын дотоод аудиторууд баг болон кейс, ярилцлага хийж туршлага, мэдлэг солилцлоо.Манай Улсын дотоод аудиторуудад Олон Улсын дотоод аудиторын гарын авлага, дүрмийг ашиглахад хүндрэлтэй (гишүүнчлэл, төлбөр, хурал семинарт оролцох гэх мэт.) байдаг ба тус албан ёсны сургалтаар аудитын нэгэн чухал төрөл болох залилангийн аудитын талаарх гарын авлага (цахим болон цаасан) сургалтын явцад ашигласан нь давуу буюу цаашид өөрийн байгууллага үйл ажиллагаандаа ашиглах нэвтрүүлэх бололцоо олгосон сургалт боллоо.Дүгнэлт, Үр дүн:Монгол Улсын Засгийн газраас сайн засаглалыг бэхжүүлэх, Засгийн газрыг илүү үр дүнтэй, үр ашигтай ажиллахад нь дэмжлэг болох зорилгоор улсын секторын дотоод аудитын тогтолцоог бий болгох, хөгжүүлэх чиглэлд ихээхэн анхаарч ажиллаж байгаа билээ.Энэ хүрээнд ИНЕГ-ын дотоод аудиторууд нь олон улсын байгууллагаас гаргасан стандарт, дүрэм, зөвлөмжийг мөрдөж ажиллах, тасралтгүй сургалт, дадлагаар хангагдаж байх зайлшгүй шаардлагатай юм.Энэхүү сургалтын хугацаанд аудиторууд нь байгууллагыг эрсдэл, зөрчил дутагдлаас хамгаалах, илрүүлэхэд нэн шаардлагатай арга техникийн нэг болох аудитын ярилцах чадварыг дээшлүүлэх, залиланг илрүүлэх, аудитыг үр дүнтэй төлөвлөж тайлагнах, аудит хийх арга техникээ сайжруулах болон Олон улсын дотоод аудитын байгууллагаас гаргасан стандарт, сайн туршлагатай танилцах, суралцах боломж олгосон цаашид өөрийн байгууллагын үйл ажиллагаанд нэвтрүүлэх боломж олгосон сургалт болов.Мөн тус сургалт нь зөвхөн лекц хэлбэртэй бус дадлага ажил холимог байдлаар явагдсан нь удирдан явуулсан багш ноён Рой Леонг (Дойче банкны Санхүүгийн гэмт хэрэгтэй тэмцэх асуудал эрхэлсэн дэд ерөнхийлөгч), бусад олон улсаас оролцсон дотоод аудиторуудын дадлага, туршлагаас суралцах, санал солилцох боломж олголоо.(Сургалтад хамрагдсан сертификатыг хавсаргав.)ТАНИЛЦСАН:АГААРЫН ТЭЭВРИЙН БОДЛОГО, ЗОХИЦУУЛАЛТЫН ГАЗРЫН ДАРГА Г.БАТБАЯРТАЙЛАН БИЧСЭН:ДОТООД АУДИТЫН АЛБАНЫ ДАРГА Б.МӨНХ-ОЧИРДОТООД АУДИТЫН АЛБАНЫ АУДИТОР А.МӨНХ-ЭРДЭНЭ

ОЛОН УЛСЫН ИРГЭНИЙ НИСЭХИЙН БАЙГУУЛЛАГА ICAO-ИЙН СУРГАЛТЫН БАГЦ: “НИСЭХИЙН СУРГАЛТЫН БАЙГУУЛЛАГЫН ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТ БОЛОН УДИРДЛАГА” СУРГАЛТАД ХАМРАГДСАН ТУХАЙ ТАЙЛАН
2024/01/10

2023 оны 05 дугаар сарын 29 Улаанбаатар хотИНЕГ-ын даргын баталсан гадаад арга хэмжээний сургалтын төлөвлөгөө мөн газрын даргын 2023 оны 05 дугаар сарын 11-ний өдрийн А/149 дугаар тушаалын дагуу Сингапур Улсын Иргэний Нисэхийн харьяа Нисэхийн академид зохион байгуулагдах ICAO сургалтын багц хөтөлбөрийн “Нисэхийн сургалтын байгууллагын гэрчилгээжүүлэлт болон удирдлага” сургалт бөгөөд ИНЕГ-ын “Inspector Qualifications Training Procedure Manual”-ын шаардлагуудад нийцсэн хувь хүний үнэмлэх, гэрчилгээжүүлэлтийн чиглэлээр нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналтын байцаагч нар энэхүү сургалтад хамрагдаж, төгссөн. /Гэрчилгээг цахимаар 14 хоногт илгээнэ/Сургалтад хамрагдсан ажилтан:Д.Мөнгөнхүү Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналт, зохицуулалтын албаны Үнэмлэх, гэрчилгээжүүлэлтийн хэлтсийн Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналтын ахлах байцаагчБ.Тулга Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналт, зохицуулалтын албаны Үнэмлэх, гэрчилгээжүүлэлтийн хэлтсийн Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналтын байцаагчН.Ганчимэг Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналт, зохицуулалтын албаны Үнэмлэх, гэрчилгээжүүлэлтийн хэлтсийн Нисэхийн аюулгүй ажиллагааны хяналтын байцаагчЭнэхүү сургалт 2023 оны 05 дугаар сарын 22-26-ны өдрүүдэд 4 /дөрөв/ хоногийн хугацаанд үргэлжилсэн.Сургалтын хугацаанд дараах сэдвүүдийг судлаж дуусгасан. /Модел-1, Модел-2, Модел-3 дагуу модел тус бүрээр Мастер тесч өгч шалгуулан амжилттай оноо авсан/Нисэхийн сургалтын байгууллагыг байгуулахад тавигдах шаардлагыг тодорхойлох (Identify requirements for the establishment of an Aviation Training Organization)Нисэхийн сургалтын байгууллагыг ICAO-ийн заалттай нийцэж байгаа эсэхийг үнэлэх (Evaluate the level of compliance of a training centre with ICAO provisions)Дутагдлыг шийдвэрлэхдээ засч залруулах арга хэмжээг хүлээн зөвшөөрөхийг тодорхойлох (Determine acceptance of corrective actions in addressing findings)Нисэхийн сургалтын байгууллагын дутагдлын шалтгаануудыг үнэлэх (Assess the root cause (s) of a finding)Нисэхийн сургалтын байгууллагад аудит шалгалт хийх харилцааны ур чадварыг хөгжүүлэх (Develop communication skills for auditing on Aviation Training Organization)Гарсан үр дүн:ICAO-гийн Doc-9841 (Үзлэг шалгалт, гэрчилгээжүүлэлт, үргэлжилсэн хяналтыг хэрэгжүүлэх горимууд)-ын 1 дүгээр бүлгийн 5.3 дугаар хэсэг (Боловсон хүчин) болон 6.2 дугаар хэсэг (Байцаагчийн мэргэжил, сургалт)-т заасан аюулгүй ажиллагааны хяналтын нэгжийн боловсон хүчин нь ажил үүргээ зохих төвшинд биелүүлэхийн тулд шаардлагатай мэргэжил эзэмшсэн, нисэхийн үйл ажиллагааны болон техникийн ажлын туршлагатай, шалгах эсвэл гэрчилгээжүүлэх үйл ажиллагаатайгаа нийцсэн сургалтад хамрагдсан байх шаардлага хангагдсан. Мөн гүйцэтгэх үзлэг, шалгалтын үеэр хариуцан шалгах стандартыг хангаж байна.ИНЕГ-ын Inspector Qualifications Training Procedure Manual -д заасан хувь хүний үнэмлэх, гэрчилгээжүүлэлтийн байцаагчийн шаардлагыг хангаж байна.Сургалтад хамрагдах олон улсын Иргэний нисэхийн газруудын байцаагч нараас туршлага судлан хэрэгжүүлнэ.Танилцсан : ҮНЭМЛЭХ, ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТИЙН ХЭЛТСИЙН ДАРГА БӨГӨӨД АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫ ХЯНАЛТЫН БАЙЦААГЧ Н.ЗАЯАБоловсруулсан:ҮНЭМЛЭХ, ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТИЙН ХЭЛТСИЙН НИСЭХИЙН АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫ АХЛАХ БАЙЦААГЧ Б.МӨНГӨНХҮҮҮНЭМЛЭХ, ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТИЙН ХЭЛТСИЙН НИСЭХИЙН АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫ ХЯНАЛТЫН БАЙЦААГЧ Н.ГАНЧИМЭГҮНЭМЛЭХ, ГЭРЧИЛГЭЭЖҮҮЛЭЛТИЙН ХЭЛТСИЙН НИСЭХИЙН АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫ ХЯНАЛТЫН БАЙЦААГЧ Б.ТУЛГА

ТОМИЛОЛТЫН ТАЙЛАН
2023/11/30

Хугацаа 2022.10.29-11.5Зорилго:“Изинис эйрвэйс”  ХХК-иас 2022 оны 10 дугаар сарын 24-ны өдрийн 01/432 тоот албан бичгээр ирүүлсэн хүсэлтийн дагуу А330-202 маягийн 0272 үйлдвэрийн дугаартай агаарын хөлгийг ачаа тээврийн нислэг үйлдвэрлэлийн үйл ажиллагаандаа ашиглахаар төлөвлөж байгаа тул тус агаарын хөлөгт Бүртгэлийн гэрчилгээ, НТЧ гэрчилгээ, “Radio Station” гэрчилгээ, дуу чимээний олгох үзлэг шалгалтын ажлуудыг ИНД-47, ИНД-21-ийн дагуу гүйцэтгэх.Бүрэлдэхүүн:Ахлагч:П.Батсайхан                                    – Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн бүртгэл хариуцсан ахлах байцаагчГишүүн:Г.Ганхуяг                                          – Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн НТЧ хариуцсан ахлах байцаагчБайршил:Бүгд Найрамдах Франц Улсын “Châteauroux” хотҮзлэг шалгалт гүйцэтгэх хугацаа:2022 оны 10 дугаар сарын 29-ны өдрөөс 11 дугаар сарын 4-ны өдрүүдийн хооронд үзлэг шалгалтыг гүйцэтгэнэ.Гүйцэтгэл:Бүгд Найрамдах Франц Улсын “Chateauroux” хотод А330-202 маягийн 0272 үйлдвэрийн дугаартай агаарын хөлөгт Монгол Улсын бүртгэлийн, дуу чимээний, радио холбооны болон Нислэгт тэнцэх чадварын гэрчилгээ олгох үзлэг шалгалтын ажлуудыг ИНД-21, ИНД-47-ын холбогдох шаардлагууд болон Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн үйл ажиллагааны зааврын 3.5, 3.11, 3.25-д заасны дагуу “MCAA/SSC-AW-15. Checklist for the Certificate of Aircraft Registration”, “MCAA/SSC-AW-4. Checklist for the Issue, Renewal of Certificate of Airworthiness” шалгах хуудсуудаар дараах чиглэлээр гүйцэтгэв. Үүнд:Өргөдөл гаргагч нь тухайн агаарын хөлгийн хууль ёсны өмчлөгч, эзэмшигч мөн эсэх – ИНД-47.53.а,ИНЕГ-047/01 маягтыг бүрэн гүйцэд, үнэн зөв бөглөсөн эсэх – ИНД-47.53.б,Агаарын хөлгийн маяг, үйлдвэрлэгч, үйлдвэрлэлийн дугаарыг нотлох баримт – ИНД-47.53.в,Таних тэмдэг, будган зураглалд тавигдах шаардлага – ИНД-47,Үндэсний болон бүртгэлийн таних тэмдэг – ИНД-47.103,Агаарын хөлгийн маягийн гэрчилгээ, түүний өгөгдөхүүн – НТЧХ-ийн заавар 3.2.3,Агаарын хөлгийн осол зөрчлийн мэдээлэл /Aircraft accident, incident statement/ – НТЧХ-ийн заавар 3.2.3,Өмнөх бүртгэгч улсын бүртгэлийн гэрчилгээ – НТЧХ-ийн заавар 3.2.3,Өмнөх бүртгэгч улсын НТЧ-ын гэрчилгээ – ИНД-21,Сүүлийн их засвар “C check”,Загварын өөрчлөлт,Хатуу цагтай эд анги,Бүх хэсгийг хамарсан цахилгааны монтажийн дүн шинжилгээ,Жин балансын тайлан,Нислэгт тэнцэх чадварын удирдамжуудын гүйцэтгэл (AD), SB,Зүүн болон баруун хөдөлгүүр суурилуулсны дараах үзлэг,Агаарын хөлгийн биет үзлэг шалгалт,Агаарын хөлгийн шалгах нислэгийн тайлан,ДүгнэлтБүгд Найрамдах Турк Улсын “Châteauroux”   хотод байгаа А330-202 маягийн 0272 үйлдвэрийн дугаартай агаарын хөлөг ньИНЕГ-т ирүүлсэн өргөдлийн маягт, албан тоотод дурдсан агаарын хөлөг нь Иргэний нисэхийн тухай Монгол Улсын хуулийн 16 дугаар зүйл болон ИНД-47-гийн шаардлагуудыг хангаж байгаа тул ИНД-47.55-д заасны дагуу Улсын бүртгэлд бүртгэж, агаарын хөлгийн бүртгэлийн гэрчилгээ болон JU-1332 бүртгэлийн дугаар олгох  боломжтой тул 1134/22 тоот байцаагчийн дүгнэлт гаргав.Мөн дээрх агаарын хөлөг нь ИНД-21 болон НТЧ-ын хэлтсийн үйл ажиллагааны заавар 3.11-т заасан шаардлагуудыг хангаж байгаа тул тус ачааны агаарын хөлөгт нислэгт тэнцэх чадварын гэрчилгээг 6 сарын хугацаагаар олгох боломжтой тул 1135/22 тоот байцаагчийн дүгнэлт гаргав.Энэхүү агаарын хөлөгт суурилагдсан тоноглолууд нь ИНД-91-ийн Хавсралт-А9 заалтын шаардлагыг хангаж байгаа тул дээрх агаарын хөлөгт радио станцын гэрчилгээ олгох боломжтой мөн агаарын хөлөгт дуу чимээний гэрчилгээ олгох хүсэлтэд хавсаргасан баримт бичгүүд ИНД-21 , “ICAO Annex 16 volume 1” болон НААХЗА-ны даргын баталсан НТЧХ-ийн үйл ажиллагааны зааврын 3.35 заасан шаардлагуудыг хангаж байгаа тул тус гэрчилгээг олгох боломжтой байна.Тус агаарын хөлгийг ИНД-ийн нэр томьёоны тайлбарын “Ачааны агаарын хөлөг / Cargo aircraft гэж зорчигч тээвэрлэж байгаа агаарын хөлгөөс бусад, бараа, эсхүл өмч хөрөнгө тээвэрлэж байгаа агаарын хөлгийг” гэсэн тодоройлолтын дагуу ашиглана гэж “Изинис эйрвэйс”  ХХК-ийн зүгээс бидэнд тайлбарласан болно.ХЯНАСАН:НИСЛЭГТ ТЭНЦЭХ ЧАДВАРЫН ХЭЛТСИЙН ДАРГАБӨГӨӨД НИСЭХИЙН АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫХЯНАЛТЫН БАЙЦААГЧ                                                                      /Б.ХҮДЭРЧУЛУУН/БОЛОВСРУУЛСАН:НИСЛЭГТ ТЭНЦЭХ ЧАДВАРЫН ХЭЛТСИЙНБҮРТГЭЛ ХАРИУЦСАН АХЛАХ БАЙЦААГЧ                                  /П.БАТСАЙХАН/НИСЛЭГТ ТЭНЦЭХ ЧАДВАРЫН ХЭЛТСИЙННТЧ ХАРИУЦСАН АХЛАХ БАЙЦААГЧ                                            /Г.ГАНХУЯГ/

ГАДААД ТОМИЛОЛТЫН ТАЙЛАН
2023/11/30

Хугацаа 2022.10.29-11.04Зорилго:Бүгд Найрамдах Турк Улсын Бодрум хотын “AMAC AEROSPACE TURKEY” компаниас 2022 оны 09 дүгээр сарын 27-ны өдөр болон Истанбул хотын “GENEL HAVACILIK A.S.” компаниас 2022 оны 10 дугаар сарын 20-ны өдөр ирүүлсэн хүсэлтүүдийн дагуу тус компаниудын Агаарын хөлгийн техник үйлчилгээний байгууллагын гэрчилгээний хүчинтэй хугацааг сунгах үзлэг шалгалтын ажлыг ИНД-145-ын дагуу гүйцэтгэж, байцаагчийн дүгнэлт гаргах.Бүрэлдэхүүн:– П.Ганзориг /Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн техник үйлчилгээний байгууллага хариуцсан ахлах байцаагч /– Ц.Гантөмөр / Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн байцаагч/Байршил:Бүгд Найрамдах Турк Улсын Бодрум болон Истанбул хотууд.Гүйцэтгэл:Бүгд Найрамдах Турк Улсын “AMAC AEROSPACE TURKEY”, “GENEL HAVACILIK A.S.” компаниудын Агаарын хөлгийн техник үйлчилгээний байгууллагын гэрчилгээний хүчинтэй хугацааг сунгах үзлэг шалгалтын ажлыг ИНД-145 болон Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн үйл ажиллагааны зааврын 4.1.8-д заасны дагуу “MCAA/SSC-AW-Org-3. MCAR Part 145 Maintenance Organization Requirements” шалгах хуудсаар дараах чиглэлээр гүйцэтгэсэн болно. Үүнд:Ажилтанд тавигдах шаардлага /Personnel requirements /ИНД-145.51/,Техник үйлчилгээний ажилтны үүрэг гүйцэтгэх цагийн хязгаарлалт /Maintenance personnel duty time limitations /ИНД-145.52/,Байгууламжийн шаардлага /Facility requirements /ИНД-145.53/,Төхөөрөмж, багаж хэрэгсэл болон материал /Equipment, tools and material /ИНД-145.55/,Техник үйлчилгээний хяналтын журам /Maintenance control procedures /ИНД-145.59/,Эрх олгох журам /Authorization procedures /ИНД-145.60/,Нислэгт тэнцэх чадварын хадгалалт /Continued airworthiness /ИНД-145.61/,Бүртгэл хөтлөх /Requirements of records /ИНД-145.63/,Аюулгүй байдлын удирдлага /Safety management system /ИНД-145.65,Техник үйлчилгээний байгууллагын ерөнхий заавар /Maintenance Organisation Exposition /ИНД-145.67/,Дүгнэлт:Бүгд Найрамдах Турк Улсын Бодрум хотын “AMAC AEROSPACE TURKEY” компани нь ИНД-145 болон Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн үйл ажиллагааны зааврын 4.1.8-д заасан шаардлагуудыг хангаж байгаа тул Агаарын хөлгийн техник үйлчилгээний байгууллагын гэрчилгээний хүчинтэй хугацааг 1 жилийн хугацаагаар сунгах боломжтой тухай 2022 оны 11 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 1142/22 тоот байцаагчийн дүгнэлт гаргасан.Бүгд Найрамдах Турк Улсын Истанбул хотын “GENEL HAVACILIK A.S.” компани нь ИНД-145 болон Нислэгт тэнцэх чадварын хэлтсийн үйл ажиллагааны зааврын 4.1.8-д заасан шаардлагуудыг хангаж байгаа тул Агаарын хөлгийн техник үйлчилгээний байгууллагын гэрчилгээний хүчинтэй хугацааг 1 жилийн хугацаагаар сунгах боломжтой тухай 2022 оны 11 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 1143/22 тоот байцаагчийн дүгнэлт гаргасан.ТАНИЛЦСАН:НИСЭХИЙН АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫ ХЯНАЛТ,ЗОХИЦУУЛАЛТЫН АЛБАНЫ ДАРГА БӨГӨӨДНИСЭХИЙН АЮУЛГҮЙ АЖИЛЛАГААНЫ ХЯНАЛТЫН ЕРӨНХИЙ  БАЙЦААГЧ                                         /П.ГАНБОЛД/ХЯНАСАН:НИСЛЭГТ ТЭНЦЭХ ЧАДВАРЫН ХЭЛТСИЙНДАРГА БӨГӨӨД НИСЭХИЙН АЮУЛГҮЙАЖИЛЛАГААНЫ ХЯНАЛТЫН БАЙЦААГЧ                              /Б.ХҮДЭРЧУЛУУН/ТАЙЛАН ГАРГАСАН:НИСЛЭГТ ТЭНЦЭХ ЧАДВАРЫН ХЭЛТСИЙН ТЕХНИК ҮЙЛЧИЛГЭЭНИЙ БАЙГУУЛЛАГАХАРИУЦСАН АХЛАХ БАЙЦААГЧ                                              /П.ГАНЗОРИГ/НИСЛЭГТ ТЭНЦЭХ ЧАДВАРЫН ХЭЛТСИЙНБАЙЦААГЧ                                                                                      /Ц.ГАНТӨМӨР/2022.11.08